SOSYOLOJİ DÜNYASI

umrandan uygarlığa

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür
Anasayfa Sosyologlar (Dünya)
Yabancı Sosyologlar

Pierre-Felix Bourdieu

E-posta Yazdır PDF


Pierre-Felix Bourdieu (1 Ağustos 1930) - (23 Ocak 2002), Fransız sosyolog.

Pierre-Felix Bourdieu II. Dünya Savaşı sonrasının en yaratıcı ve en verimli araştırmacılarından olan Bourdieu günümüz sosyoljisinin temel kuramcılarından biridir. Orta öğrenimini Paris’in ünlü Louis Le Grand lisesinde tamamladıktan sonra École Normale Supérieure’de felsefe eğitimi gördü. Askerliğini yapmak üzere gittiği Cezayir’de Fransız sömürgeciliğini yakından tanıma fırsatı bulan düşünür, bu deneyiminin de etkisiyle felsefi yaklaşımını sosyolojik ve antropolojik açılımlarla pekiştirdi. 1959 ve 1962 yıllarında Sorbonne’da felsefe dersleri verdikten sonra, École des Hautes Études en Sciences Sociales’in müdürlüğüne getirildi; ayrıca Avrupa Sosyolojisi’nin de yöneticiliğinde bulundu. 1982’de, Collège de France’ta, kendisini akademiye kazandıran Raymond Aron'un ölümü sonrası sosyoloji kürsüsüne seçilen Bourdieu, aynı dönemde Actes de la Recherche en Sciences Sociales dergisinin yayın yönetmenliğini üstlendi. Eğitimden başlayarak çeşitli kültürel alanlardaki üretim, yeniden üretim, ayrışım mekanizmalarını inceleyen ve pek çok önemli çalışması bulunmaktadır. Avrupa Sosyoloji Merkezi'nin kurucusudur.

Yirmibirinci yüzyıl sosyolojisine miras kalacak en sistematik ve kapsamlı epistemolojik girişimin sahibidir. Farklı dönemde yaptığı çalışmaları esasen sosyolojisinin iki temel sorunu olan yeniden-üretim ve alan sorununun kapsamını derinleştirdiği çalışmalar olarak okunabilir. Ürettiği ekolün en ciddi temsilcisi öğrencisi Loic J. D. Wacquant'tır. Epistemolojik konumu doğurgan yapısalcılıktır. Bu yaklaşımın Anglo-Sakson dünyadaki bir benzeri eleştirel realizmdir.

Başlıca eserleri

La Distinction (1979), Le Sens Pratique (1980), Questions de Sociologie (1980), Homo Acedemieus (1984), Choses Dites (1987), Raisons Pratiques (1994), Sur la Télévison (1996), Les Régles de L’art (1998) YKY, 1999, Düşünümsel Bir Antropoloji İçin Cevaplar, İletişim (2003), Karşı Ateşler, YKY (2006)

 

Jacques Derrida

E-posta Yazdır PDF

Jacques DerridaJacques Derrida, 15 Temmuz 1930 El-Biar'da, (Cezayir) doğdu, 8 Kasım 2004’te Paris’te öldü. Fransız bir filozof, edebiyat eleştirmeni ve yapısökümcülük olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusudur.

Hayatı ve düşüncelerinin oluşumu

Derrida'nın etkinliği yalnızca felsefeyle sınırlı değildir. Özellikle 60'lardan sonra yoğunlaşan siyasal konjonktür içinde ırkçılık karşıtı hareketlerde yer aldığı, Fransa'daki Cezayir'li mültecilerin haklarını desteklediği ve ayrıca Soğuk Savaş dönemi Çekoslavakya'sının muhalif hareketlerini desteklediği ve bu sebeple 1982 yılında aynı ülkede tutuklanmış olduğu bilinmektedir. Körfez savaşı sırasında ise Alman filozof Jürgen Habermas'la birlikte Frankfurter Allgemeine'de kaleme aldıkları bir yazıda, dünya entelektüellerini ABD'nin Irak'a karşı giriştiği saldırıya tavır almaya ve Avrupa'nın dünyadaki yerini yeniden tanımlamaya giriştiği bilinir.

Paris'te Ecole Normale Superieur'de ve Sorbonne Üniversitesi'nde okudu. 1970'lerden itibaren Paris ve ABD'deki Johns Hopkins, Yale, Harvard, Kaliforniya üniversitelerinde akademik kariyerini sürdürdü. Geliştirdiği yöntem ve kavramlar edebiyat eleştirisinden sosyolojiye, kimlik sorunundan felsefeye bütün düşünsel alanlarda etkisini gösterdi ve sarsıcı sonuçlara yol açtı.

Michel Foucault, Gilles Deleuze, Félix Guattari gibi ünlü Postyapısalcı felsefe'nin ya da başka bir değişle "yapısalcılık sonrası teori"nin kurucu öncülerinden biridir. 1960'lı yıllardan itibaren geniş bir entelektüel kesimin dikkatini çekmeye başladı, özellikle düşünce tarihine yönelttiği köktenci eleştiriler ve yazmanın (yazı'nın) doğasıyla ilgili teorik önermeleri önemsendi. J.J.Rousseau, Friedrich Nietzsche, Andre Gide, Paul Valery, Albert Camus gibi yazarları erken dönemde okuyan Derrida, Bergson ve Sartre etkisiyle felsefe çalışmalarına yönelmiştir. Bu yönelim sonrasında, sürekli felsefenin ve düşüncenin kıyılarında dolanacak, düşünce tarihi içinde geri alınması ya da yok sayılması imkansız müdahaleler gerçekleştirecektir.

Devamını oku...
 

Kojin Karatani

E-posta Yazdır PDF

Kojin Karatani

Kojin Karatani,1941'de Japonya, Amagasaki'de doğdu. Tokyo Üniversitesi'nde iktisat alanında lisans eğitimi aldıktan sonra, İngiliz edebiyatı alanında master yaptı. 1968'de ünlü Japon yazar Natsume Soseki hakkında yazdığı bir denemeyle prestijli Gunzo ödülünü aldı ve Tokyo, Hosei Üniversitesi'nde çalışmaya başladı. 1975'te ders vermeye gittiği Yale Üniversitesi'nde Paul de Man ve Fredric Jameson gibi edebiyat kuramcılarıyla tanıştı. Karatani halen Osaka, Kinki Üniversitesi'nde ve ABD'de Columbia Üniversitesi'nde ders veriyor.

Karatani, düşünür kimliğinin yanı sıra Japonya'da siyasi eylemci kimliğiyle de öne çıkan bir isim. Japonya'nın içinde bulunduğu siyasal duruma anarşizan-Marksist denebilecek bir perspektiften müdahale edebilmek amacıyla Akira Asada'yla birlikte çıkardığı Eleştirel Uzam adlı dergi 90'lı yıllarda Japonya'nın en etkili entelektüel mecrası oldu. Karatani ayrıca 2000 yılında Kapitalizm, Devlet ve Ulus karşıtı bireylerin bir araya gelerek çeşitli alanlarda siyasi eylem ve proje geliştirdikleri bir hareket başlattı: Yeni Birlikçi Hareket (NAM: New Associationist Movement). Hareketin manifestosunu bizzat kaleme alan Karatani burada etik kaygılarla beslenen yeni bir Sol hareket aradıklarını şu sözlerle belirtiyor: "Etiksiz ekonomi politikası kördür, ekonomik kaygı gözetmeyen bir etik müdahale ise boş." Bu manifestoda popüler bir dille ifade edilen arayış, yani etiğe sosyalizmin, sosyalizme de etiğin -Karatani'ye daha uygun bir ifadeyle Kant'a Marx'ın, Marx'a da Kant'ın- perspektifinden bakmanın sağlayabileceği imkânlardan yararlanma arayışı, Karatani'nin Japonya'da 2001'de, İngilizcede ise 2003'te yayımlanan Transkritik: Kant ve Marx Üzerine (Metis, 2008) adlı kitabında derinlemesine geliştirildi.

İngilizce'ye çevrilen Metafor Olarak Mimari (1995; Metis, 2006) ve Modern Japon Edebiyatının Kökenleri (1993; Metis yayın programında) dışında Japonya'da yayımlanmış başlıca eserleri şunlardır: Marx: Marx'ın Olanaklarının Merkezi (1978), Postmodernizm ve Eleştiri (1985), Felsefi Araştırma (2 cilt, 1986 ve 1989), Dil ve Trajedi (1989), Mizah Olarak Materyalizm (1993), Etik 21 (2000), Bir Dünya Cumhuriyetine Doğru (2007).

 

Jean Baudrillard

E-posta Yazdır PDF


Jean Baudrillard : His Life and Thoughts

French theorist Jean Baudrillard (1929–2007) was one of the foremost intellectual figures of the present age whose work combines philosophy, social theory, and an idiosyncratic cultural metaphysics that reflects on key events of phenomena of the epoch. A sharp critic of contemporary society, culture, and thought, Baudrillard is often seen as a major guru of French postmodern theory, although he can also be read as a thinker who combines social theory and philosophy in original and provocative ways and a writer who has developed his own style and forms of writing. He was an extremely prolific author who has published over thirty books and commented on some of the most salient cultural and sociological phenomena of the contemporary era, including the erasure of the distinctions of gender, race, and class that structured modern societies in a new postmodern consumer, media, and high tech society; the mutating roles of art and aesthetics; fundamental changes in politics, culture, and human beings; and the impact of new media, information, and cybernetic technologies in the creation of a qualitatively different social order, providing fundamental mutations of human and social life. 

Devamını oku...
 

Jean Baudrillard

E-posta Yazdır PDF


Hayatı

Jean Baudrillard1927 yılında Fransa'da bir devlet memurunun çocuğu olarak doğdu. Sorbonne Üniversitesi'nde Almanca okudu, ailesinde üniversiteye gitmiş olan ilk kişiydi.

Mezun olduktan sonra bir süre eğitim kurumlarında Almanca öğretmiştir. 1950-1960lardaki bu dönemde, Cezayir sorunu yaşamını ve düşüncesini fazlasıyla etkilemiştir. Almanca öğrettiği bu dönemde doktora tezine de (sosyoloji üzerine) devam etti. 1966'da doktora tezini bitirdi, tezinin başlığı "Thèse de troisième cycle: Le Système des objets" idi.

1966 yılının Eylül ayında Université de Paris-X Nanterre'de (Nanterre Üniversitesi - Paris-X) asistan oldu. 1968'deki öğrenci eylemlerinin etkisinde kaldı, Yapısal Marksizm ve medya teorileri ile ilgilendi. 1972'de aynı üniversitede, profesör olarak, sosyoloji öğretmeye başladı. 1987'dan 1990'a kadar Université de Paris-IX Dauphine'de (Dauphine Üniversitesi - Paris-X) görev aldı.

2007 yılında öldü.

Devamını oku...
 

Michel Foucault

E-posta Yazdır PDF

Michel FoucaultFransız filozof Michel Foucault ("Mişel Fuko" olarak okunur), 15 Ekim 1926’da Poitiers’de doğdu. Babası, oğlunun kendi kariyerini takip etmesini isteyen bir cerrahtı. Foucault, Saint-Stanislas Okulunu bitirdikten sonra, saygın bir okul olan Paris’teki 4. Henry Lisesi’ne girdi. 1946’da, daha önce sınavlarında başarısız olduğu École Normale Supérieure’e kabul edilen dördüncü öğrenciydi. Okul yıllarında eşcinselliğini keşfetti. Maurice Merleau-Ponty ile felsefe çalıştı. 1948’de felsefe diplomasını, 1950’de psikoloji diplomasını aldı ve 1952’de psikopatoloji diplomasıyla ödüllendirildi.

1954’ten itibaren dört yıl İsveç’te Uppsala Üniversitesi’nde doktora tezini yazdı. Zamanın Uppsala Üniversitesinin pozitivist damarı Foucault'un tezini bilimsel bulmayıp, kabul etmedi. Birer yıl da Varşova ve Hamburg Üniversitelerinde Fransızca öğretti. 1960’da Fransaya Clermont-Ferrard Üniversitesine Felsefe bölüm başkanı olarak döndü. "Delilik ve Medeniyet" kitabındaki teziyle doktorayla ödüllendirildi. Aynı yıl Foucault, kendinden on yaş küçük olan felsefe öğrencisi Daniel Defert’la tanıştı. Defert’ın politik aktivizmi çalışmalarında ona yol gösterdi. Foucault, Defert’la aralarındaki ilişki için çok sonraları bunun zaman zaman da aşka benzeyen uzun soluklu bir tutku ilişkisi olduğunu söyledi.

Devamını oku...
 

Georg Simmel

E-posta Yazdır PDF

Aracın en saf biçimi paradır...
Georg Simmel: Paranın Felsefesi (1900) 

  • Georg Simmel1 Mart 1858’de bir fabrikatörün oğlu olarak Berlin’de doğdu.
  • 1876-81 arasında Berlin Üniversitesi’nde tarih, halk psikolojisi, felsefe ve sanat tarihi okudu.
  • 1881’de Kant’ın Maddenin Özüyle İlgili Çeşitli Görüşlerinin Anlatımı ve Değerlendirilmesi teziyle doktorasını yaptı (bu tez Kant’ın Fiziksel Monadolojisine Göre Maddenin Özü adıyla yayımlandı).
  • 1885’de Berlin Üniversitesi Felsefe Fakültesi’nde doçent oldu.
  • 1885-1900 arasında Berlin’de kadrosuz doçent olarak görev yaptı, 1900’den itibaren Berlin Üniversitesi’nde ücretsiz, kadrosuz profesör olarak ders verdi.
  • 1909’da Ferdinand Tönnies, Werner Sombart ve Max Weber ile "Alman Felsefe Cemiyeti"ni kurdu.
  • 1910’da Logos dergisini kurdu.
  • 1911’de Freiburg Üniversitesi Siyasi İlimler Fakültesi’nden onursal doktor unvanını aldı.
  • 1914-18 arasında Strazburg Üniversitesi’nde ordinaryüs oldu.
  • 26 Eylül 1918’de Strazburg’da karaciğer kanserinden öldü.

Eserlerinden Seçmeler

  • Lebensanschauungen. Vier metaphysische Kapitel, 1918
    Grundfragen der Soziologie. Individuum und Gesellschaft, 1917
  • Philosophische Kultur, 1911
  • Hauptprobleme der Philosophie, 1910
  • Soziologie. Untersuchungen über die Formen der Vergesellschaftung, 1908
  • Die Religion, 1906
    Philosophie des Geldes, 1900
  • Einleitung in die Moralwissenschaft. Eine Kritik der ethischen Grundbegriffe, 1892/93
  • Probleme der Geschichtsphilosophie. Eine erkenntnistheoretische Studie, 1892
  • Über sociale Differenzierung. Sociologische und psychologische Untersuchungen, 1890
Devamını oku...
 

Karl Mannheim

E-posta Yazdır PDF



İlerici kişi bugününü geleceğin başlangıcı olarak görürken, muhafazakar kişi bugününü geçmişin son safhası olarak görür.

Altkonservatismus (1927)

Her bilgi sosyolojisinin ve ideoloji araştırmasının en önemli sorunu tüm düşünce ve kavrayışın varlığa bağlı olmasıdır.
Altkonservatismus (1927)

Ütopyanın ortadan kalkması, insanın bizzat nesne olduğu statik bir nesnellik yaratır.
Ideologie und Utopie (1929)

Karl Mannheim

Karl Mannheim

  • 27 Mart 1893’de Budapeşte’de doğdu.
  • 1911’de Budapeşte’de felsefe ve edebiyat öğrenimine başladı. Ardından Berlin, Paris, Freiburg ve Heidelberg’de okudu.
  • 1917’de Mannheim Georg Lukács ve Béla Balázs önderliğindeki "Pazar Çevresi" (Sonntagskreis) grubuna katıldı.
  • 1918’de Budapeşte’de Alman ve Fransız dili ve edebiyat tarihi dalında devlet sınavını verdi. Bilgi Kuramının Strüktür Analizi adlı çalışmasıyla felsefe doktorasını yaptı.
  • 1918-19 arasında Budapeşte’deki Ticaret Yüksek Okulu’nda profesör.
  • 1919 yazından itibaren Budapeşte Üniversitesi’nde felsefe öğretim görevlisi.
  • 1919-20 Macaristan’da kurulan halk konseyinin dağılmasından sonra Ağustos 1919’da önce Viyana’ya, 1920 ilkbaharında da Almanya’ya iltica etti.
  • 1926’da Heidelberg’de Alfred Weber’in yanında sosyoloji dalında profesörlük unvanını aldı. Profesörlük tezi muhafazakâr düşünce üzerine bir çalışmaydı: Eski Muhafazakârlık: Bilgi Sosyolojisine Bir Katkı.
  • 1926-30 arasında Heidelberg’de kadrosuz doçent.
  • 1930’da Frankfurt/Main’da sosyoloji ve iktisat dalında kadrolu profesör.
  • 1933’de görevine son verildi. Önce Hollanda’ya iltica ederek Leiden, Amsterdam, Groningen ve Utrecht üniversitelerinde konferanslar verdi, daha sonra Londra’ya iltica etti.
  • 1933-45 arasında London School of Economics and Political Science’da öğretim görevlisi.
  • 1941-45 arasında London University Institute of Education’da öğretim görevlisi, 1945-47 arasında aynı enstitüde eğitim profesörü ve enstitü başkanı.
  • 1940’da İngiliz vatandaşlığına geçti.
  • 1942-47 arasında International Library of Sociology and Social Reconstruction adlı kitap dizisinin yaratıcısı ve yayıncısı.
  • 9 Ocak 1947’de Londra’da öldü.


Eserlerinden Seçmeler

  • Die Strukturanalyse der Erkenntnistheorie, 1922
  • Altkonservatismus: Ein Beitrag zur Soziologie des Wissens (Habilitationsschrift, erschienen im Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik; 1984 neu herausgegeben unter dem Titel Konservatismus. Ein Beitrag zur Soziologie des Wissens), 1927
  • Ideologie und Utopie, 1929
  • Die Gegenwartsaufgabe der Soziologie: Ihre Lehrgestalt, 1932
  • Mensch und Gesellschaft im Zeitalter des Umbaus, 1935
  • Diagnosis of Our Time. Wartime Essays of a Sociologist (dt. 1951: Diagnose unserer Zeit. Gedanken eines Soziologen), 1943


Etkisi

Karl Mannheim adı bilgi sosyolojisinin ideolojik-eleştirel bir bilim dalı olarak gelişmesiyle sıkı sıkıya ilintilidir. Almanya’da yirmili yıllarda Max Scheler de bir "bilgi sosyolojisi" üzerinde düşünmüştü. Amaç, bilgi ve kültürel bilincin hangi toplumsal koşullar altında oluştuğunu açıklamaktı. Bu meselenin ilk kez ele alınmasını toplumun "üst yapısı"yla ilgili olan ve toplumun ya da toplumdaki fraksiyonların ideolojik özbilincini kapsayan Marksist modele borçluyuz. Bu üst yapının bir parçası olduğu sürece her bilginin bir ideoloji olduğundan kuşkulanılabilir. Scheler bilginin bir "reel", bir de "ideal" içeriği olduğu ayrımına giderken, Mannheim Marksist ideoloji kuşkusunu ciddiye alır ve toplumun ideolojiden arınmış bir bakış açısına sahip olmasının mümkün olmadığına ilişkin genel bir ideoloji kavramı ortaya atar. "Relativizm" tehlikesinin, yani ideolojinin temelde eleştirilemez olması, dolayısıyla bilgi sosyolojisinin ideoloji eleştirisi olarak anlamsızlaşmasının önüne geçmek için Mannheim ideoloji kavramını dinamik olarak tasarlar; zira her şeyi kapsayan bir ufuktan bakıldığında, belli bir bakış açısındaki ideoloji yine eleştirilebilir olacak, bilgi sosyolojisinin her şeyi kapsayan perspektifi ise ideoloji kuşkusunun dışında kalacaktır. Mannheim bu görüşüyle ikna edici olamamış, bilgi sosyolojisi, kendi bakış açısını ideolojik-eleştirel bakımdan inandırıcı bir biçimde sunamamıştır. Toplumda ilkesel olarak değerlendirmeci bir görüş olarak bilgi ile bilimsel perspektifin değerler konusundaki özgürlüğü arasındaki çelişki çözülememiştir. Bilgi sosyolojisi Mannheim’ın evrensel eleştiri talebini yerine getirememiştir
.

 
  • «
  •  Başlangıç 
  •  Önceki 
  •  1 
  •  2 
  •  Sonraki 
  •  Son 
  • »


Sayfa 1 - 2


AKADEMİK

SOSYOLOJİ YAYINLARI